Midden de negentiende eeuw was Gent economisch de meest belangrijke stad van Vlaanderen. De socialistische beweging bouwde via de coöperatieven, waaronder de Samenwerkende Maatschappij Vooruit, een netwerk op van socio-economische voorzieningen. De expansie van de beweging resulteerde ook in nieuwbouw. In 1910 kocht SM Vooruit een terrein in de Sint-Pietersnieuwstraat. Bedoeling was om in 1913, in het kader van de wereldtentoonstelling, de deuren van het Feestlokaal van Vooruit te openen. Architect was Ferdinand Dierkens. Stakingen dwarsboomden die plannen en omwille van WO I konden ook de voorziene openingsfeesten van 1914 niet doorgaan. Na de Duitse bezetting, kende Vooruit tussen 1918 en 1940 een glorieperiode als socialistisch volkshuis.
Na WO II ging het echter langzaam maar zeker bergaf; steeds minder activiteiten in alsmaar meer geteisterde zalen. Begin jaren tachtig werd met de idee van een verkoop gespeeld, maar met de erfpachtovereenkomst tussen eigenaar en vzw Vooruit in 1982 begon voor het Feestlokaal een tweede jeugd.

Het gebouw, het Feestlokaal van Vooruit als erfgoed, is steeds een determinerende factor geweest in de werking van vzw Vooruit. Het vormde begin de jaren 80 zelfs het vertrekpunt van die werking: enkele jonge idealisten wilden het zieltogende gebouw koste wat kost redden. Het restauratiebeleid was sinds de heropening in 1982, naast de culturele profilering, lange tijd één van de kernactiviteiten van het huis. Met de afronding van de restauratie in 2000 en de ondertussen gestegen subsidies, kwam de functie van kunstencentrum centraal te staan. Eigenlijk zou zo'n mastodont van 11 verdiepingen en 367 verschillende (hele) grote en kleine lokalen voor de podiumkunsten een last kunnen zijn; het is dominant, statisch en kan bepaalde initiatieven onmogelijk maken. Vooral ook omdat het Feestlokaal van Vooruit in 1983 tot beschermd monument werd uitgeroepen, wat betekent dat je het gebouw niet kunt kneden, herinrichten of aanpassen. Maar wat bleek? In Vooruit groeiden de lasten van het gebouw uit tot lusten; programmeurs kunnen zalen kiezen à la carte, je kan het gebouw van onder tot boven bespelen en als geklasseerd monument kan je ook focussen op de erfgoedbezoeker.

Peter L'hoëst, zaakvoerder Art Travel is reeds vele jaren verantwoordelijk voor de gidsbeurten in Vooruit en zal u rondleiden.